درک صلح آسان ولی تحقق آن دشوار است/عدالت تحقق صلح را پیچیده‌تر می‌کند

شارح معروف مکتب فرانکفورت و استاد تاریخ دانشگاه کالیفرنیا در برکلی معتقد است: درک و فهم مفهوم صلح در مقایسه با مفهوم عدالت کمی آسانتر است ولی تحقق و رسیدن به صلح چندان آسان نیست. این مفهوم زمانی چالش برانگیزتر می شود که بخواهد در ارتباط با مفهوم عدالت در نظر گرفته شود و با آن همراه شود.

نظریه انتقادی را نظریه مکتب فرانکفورت نیز نامیده اند، هر چند این دو مفهوم به یک معنی نیست، ولی در بعضی موارد یکسان در نظر گرفته شده اند. در واقع نظریه انتقادی را می توان بخشی از مکتب فرانکفورت دانست زیرا در این مکتب نظریه های دیگری نیز مطرح شده است. از این رو، مبنای نهادینی این که مکتب بر پایه آن شکل گرفت، موسسه پژوهشی اجتماعی بود که به دانشگاه فرانکفورت وابسته شد.

نظریه انتقادی به تعبیر هورکهایمر در مقابل نظریه سنتی قرار دارد.از این رو مسائل و موضوعات آن مغایر با مسائل و موضوعات مطروحه در نظریه های سنتی جامعه است.

این نظریه متفاوت از نظریه مارکسیسم و پوزیتیویسم بوده و منتقد دیدگاههای مارکسیستی، اثباتی و تفهمی است. بنیانگذاران واقعی نظریه انتقادی، لوکاچ و گرامشی هستند. این دو متفکر در عین اینکه مارکسیست باقی ماندند، ولی با تکیه بر آراء هگل و وبر به بازنگری مارکسیسم پرداختند. گرامشی، مارکسیسم را به لحاظ ماده گرایی و بینش مکانیکی مورد نقد قرار می داد. مسأله مورد علاقه او برتری جویی است که به نوعی اقتدار بادوام و منسجم اشاره دارد. این مساله متوجه نحوه تسلط بر تولید نبوده بلکه عنصر فرهنگ نیز مطرح شده است.

مارتین جی استاد تاریخ دانشگاه کالیفرنیا برکلی و شارح مکتب فرانکفورت و تاریخ عصر روشنگری است. مارتین جی علاقمند به بررسی مطالعات میان رشته ای در حوزه تاریخ است و به بررسی ارتباط میان تاریخ و سایر علوم پرداخته است. "جی" رساله خود را به صورت کتابی با عنوان "تصور دیالکتیکی" درآورد که مورد توجه اندیشمندان و صاحبنظران قرار گرفت.

آثار "جی" درباره مکتب فرانکفورت و نظریه انتقادی توجهات زیادی را میان اندیشمندان این حوزه ها به خود معطوف کرده است. "مفهوم تمامیت در آرای لوکاس و آدورنو"، "آدورنو"، "انحراف خشونت" و "مارکسیسم و تمامیت: سرگذشت یک مفهوم از لوکاس تا هابرماس" از جمله آثار او به شمار می روند. او سابقه تدریس در دانشگاههایی چون هاروارد، کرنل، آکسفورد و کمبریج را دارد.

تاریخ مطلب:

افزودن دیدگاه جدید