صلح و عدالت در اندیشه های مقام معظم رهبری و جایگاه آن در قرآن و روایات

دکتر لاله افتخاری عضو کمیته علمی مجمع جهانی صلح اسلامی در دومین هم اندیشی تخصصی اندیشه های امام خامنه ای در حوزه صلح و عدالت به ایراد سخنرانی پرداخت.
دکتر افتخاری اظهار داشت ؛صلح وعدالت دو مفهوم مرتبط بایکدیگرند که در تمامی عصرها ونسلها پیوسته مورد مطالبه ی مردم بوده وتلاش مصلحان، صاحبنظران، رهبران مکاتب وادیان وافراد تاریخ سازوتاثیرگذاربرجوامع درراستای تحقق آن صورت گرفته است که این امرنشانگر فطری بودن این دومفهوم است وازمشترکات بسیار مهم مذاهب اسلامی ،ادیان الهی وحتی جامعه ی بشری بشمار می آید.
وی افزود ،ازسویی قرآن کریم به عنوان آخرین کتاب آسمانی که نه درآن تحریفی صورت گرفته (فصلت/۴۲)و نه ازبیان موضوعی که بشر بدان نیاز داشته باشد فرو گذار کرده(انعام/۵۹) ، به زیبایی به دومفهوم صلح وعدالت پرداخته است.
ایشان ادامه داد ،ازدید گاه اسلام نیز ،صلح در هر دو معنای آن‌ کاربرد دارد .در قرآن کریم ،حدود ۱۴۰ آیه در مورد صلح وآیات بسیاری با بکارگیری مترادف آن یعنی کلمه سلم آمده است. البته کلمه "سلم" غالبا به معنای آرامش وامنیت است که لغت "اسلام " نیز از همین ریشه گرفته شده است .
کاربرد صلح امادرحوزه های فقهی ،حقوقی ،سیاسی ،اجتماعی وبین المللی نیز از ریشه ی لغوی آن ،سرچشمه گرفته وبه نسبت هریک از حوزه های علمی ،مورد تعریف شده است وفقهای اسلامی آن را "هدنه "یعنی سازش و پیمان عدم تعرض وهمزیستی مسالمت آمیز دانسته اند .درحقوق وسیاست نیز ،واژه ی صلح ،مفهومی در مقابل جنگ دارد . ودر حقوق بین الملل با دو کاربرد "صلح منفی " یعنی ترک مخاصمه و"صلح مثبت" یعنی ترک مخاصمه همراه با رعایت حقوق بشر وقواعد دموکراسی استعمال می شود.
افتخاری افزود ،مقام معظم رهبری به مناسبتهای گوناگون ومتناسب با نیاز مخاطبین و براساس مقتضیات زمان ومکان فرمایشات ارزشمند و حکیمانه ای بیان می کنند‌ .ازجمله موضوعاتی که ایشان پیوسته برآن تاکید ورزیده اند  دو واژه صلح وعدالت است. این توجه بویژه به موضوع عدالت تا آنجاست که ایشان دهه ی چهارم انقلاب اسلامی رادهه پیشرفت وعدالت نامیدند. ازسویی شخصیت علمی وجایگاه معظم له به عنوان رهبری نظام‌ مقدس جمهوری اسلامی واشراف وتسلط ایشان بر آیات وروایات ونیز غنای آموزه های وحیانی ،ضرورت رجوع به آن هارا به عنوان  منبع و مبنای خطاناپذیر تمامی آنچه بشربدان نیازمند است یک وظیفه وتکلیف شرعی وعقلی می نمایاند .لذا بهره  گیری ازاین دوثقل گرانقدرتوسط مقام معظم رهبری بویژه در دو موضوع مهم صلح وعدالت ،امری قطعی وبین است.
  وی ادامه داد ،دراندیشه های رهبرانقلاب صلح به  دونوع صلح مثبت وصلح منفی تقسیم می شود‌. حال آن که عدالت پیوسته ودر تمام حالات امری مثبت وپسندیده است ودر سراسر خلقت وحیات ساری وجاری است .زیرا آفرینش عالم براساس عدل واعتدال آنجام گرفته است.دراندیشه مقام معظم رهبری صلح به تنهایی مقبول نیست بلکه  هرگاه با عدالت همراه باشدیعنی صلح عادلانه ونرمش قهرمانانه ،ممدوح ومقبول است.برهمین اساس نظام مقدس جمهوری اسلامی ،جنگ طلب نیست وتهدیدی برای کشور های منطقه وجهان به شمار نمی آید ،بلکه به دنبال ایجادصلح درمنطقه ،امت اسلامی وجهان است .
دکتر افتخاری در پایان بر این موضوع تاکید کرد که مقام معظم رهبری  در سخنانشان گاه به صراحت به آیه یا آیاتی کامل ویافراز هایی از یک آیه استناد می کنندوگاه بدون تصریح دراستناد به ثقلین دیدگاه خویش رامطرح می سازند. دربهره گیری ازروایات و سیره نیز ایشان به همین گونه ،گاه به صراحت آن هارا مطرح می کنند ومثال ها ونمونه هایی از تاریخ صدر اسلام یا سیره ی نبی اکرم (ص) واهل بیت (ع)ذکر می کنند.که شواهد ومصادیق این بخش نسبت به دیگر موارد ازفراوانی بیشتری برخوردار است‌ اما گاه سخنان ایشان فاقد هرگونه استناد به آیات،روایات وسیره می باشد لیکن ازآن جاکه در همه  موارد با اندکی تامل می توان برای تمامی فرمایشات رهبری به مبانی قرآنی وروایی دست یافت آخرین بخش این پژوهش به عنوان ناظر برآیات ،روایات وسیره مطرح گشته است.
در نهایت پیشنهاد می گردد ازسویی برای درک بیشتر مبانی دینی واز دگرسو برای فهم دقیق تر اندیشه های امام خامنه ای ،مبانی قرآنی وروایی دیدگا ه های ایشان درحوزه های گوناگون ازسوی اندیشمندان وپژوهشگران مورد بحث وبررسی قرار گیرد.

 

تاریخ مطلب:

افزودن دیدگاه جدید