تأکید بر صلح و حل عاقلانه مناقشات مانع بروز فجایع انسانی است

استاد دانشگاه ایالتی سان فرانسیسکو معتقد است جامعه بین المللی باید بر صلح و حل عاقلانه مناقشات تأکید کند تا از بروز بحرانهای انسانی جلوگیری کند. بحرانهایی چون گسترش و شیوع ویروس ایدز، جابجایی جمعیتها و مردم از محل سکونتشان و بحران پناهندگان بحرانهای انسانی هستند که جهان کنونی با آن دست و پنجه نرم می کند.
امنیت انسانی را می توان پارادایم نوین امنیت در آستانه قرن بیست و یک تلقی کرد و نوعی چرخش در مطالعات امنیتی در نظر گرفت؛ چرا که هدف مرجع امنیتی از دولتها به انسانها تغییر جهت داد و متعاقب آن موضوع امنیت نظامی که در سنت گذشته مورد توجه بود، گسترده تر شد و حوزه های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و زیست محیطی را نیز مطمح نظر قرار داد.

اولین بار دیپلمات فقید پاکستانی پروفسور محبوب الحق و در گزارش توسعه انسانی برنامه عمران ملل متحد در سال 1994 میلادی در ابعاد گسترده جهانی موضوع امنیت انسانی را مطرح کرد. این گزارش نقطه عطفی در حوزه مباحث امنیت انسانی بود و استدلال می کرد که رهایی از نیاز و هراس برای همه اشخاص بهترین مسیر حل مسأله نا امنی جهانی است.

اگر بخواهیم درک ساده و عمیق از مفهوم امنیت انسانی داشته باشیم، کافی است به این جمله نلسون ماندلا اشاره نماییم: " مردم عادی به فرصت ساده برای زندگی آبرومندانه، سر پناه مناسب و غذا برای خوردن، امکان مراقبت از فرزندان و زندگی محترمانه، آموزش مناسب برای تأمین مخارجشان، بهداشت و دسترسی به شغل نیاز دارند."

معمولاً توجه به امنیت ملی یا دولت باعث بی توجهی به امنیت انسانی شده است، اما اگر نگاهی به آمارهای صدمات امنیت انسانی در مقایسه با امنیت ملی گردد، توجه به امنیت انسانی به واسطه میزان آسیب پذیری های آن ضروری تر می نماید.

اهمیت و جایگاه امنیت انسانی در جهان کنونی و دوران پس از جنگ سرد که امنیت از حوزه های سنتی خود در ارائه "موضوع" و "هدف مرجع" امینت جدا شده بیش از پیش آشکار شده است. از اینرو و با توجه به اهمیت این موضوع گروه دین و اندیشه خبرگزاری مهر نظر دکتر محمود منشی پوری استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه ایالتی سان فرانسیسکو را جویا شده که در ادامه می آید.

بحث میان "جنگ" و "رفاه" در کانون مباحثه میان امنیت ملی و امنیت انسانی قرار دارد

دکتر محمود منشی پوری در مورد اینکه امنیت انسانی چه اهمیت و جایگاهی در مناسبات بین المللی کنونی دارد گفت: مناظره و بحث میان "جنگ" و "رفاه" در کانون مباحثه میان امنیت ملی و امنیت انسانی قرار دارد. امنیت انسانی مربوط و منسوب به رفاه افراد یک جامعه است و بر این اساس تعریف می شود. در حالی که امنیت ملی از سوی مقامات و رهبران یک جامعه به مثابه امنیت کشور تلقی می شود.

وی تصریح کرد: در دنیای کنونی شمار زیادی از مردم در معرض مسائل و مشکلات جهانی قرار دارند. موضوعاتی چون فقر، بیماری هایی چون ایدز و ویروس HIV موضوع آوارگان و پناهندگان، توسعه نیافتگی، و سوء استفاده از حقوق بنیادین بشر گریبانگیر بشر امروز است و رهبران به شکلی افراطی متوجه هزینه های نظامی هستند. این هزینه ها تحت عنوان امنیت ملی صورت می گیرد.

امنیت انسانی باید مورد توجه بیشتر دولتمردان باشد

وی افزود: این درست است که سیاستمداران در وهله اول باید متوجه امنیت ملی و حفظ کشور و شهروندان در برابر دشمن خارجی باشند و این وظیفه و حتی تعهد اصلی آنها به شمار می رود، ولی باید در نظر داشته باشند که عوامل تهدیدزا در داخل خود کشورها وجود دارند. موضوعاتی چون فقر، بیماری و توسعه نیافتگی موضوعاتی هستند که در داخل کشورها وجود دارند و تهدیداتی علیه کشور و امنیت ملی قلمداد می شوند.

ویراستار "حقوق بشر در عصر جهانی شدن" در ادامه خاطر نشان کرد: آنچه کار را سخت و دشوار می کند عدم امکان سنجش و اندازه گیری رابطه دقیق میان رفاه مردمان یک کشور و توسعه یافتگی از یک سود و بودجه های دفاعی از سوی دیگر است.

منشی پوری در ادامه یادآور شد: از آنجا که کشورها در موقعیتها و وضعیتهای سیاسی و تاریخی متفاوت و پیچیده قرار دارند هر گونه تعمیم دادن این رابطه به سایر واحدها کاری نادرست به شمار می رود و نمی توان این رابطه را برای تمامی واحدها یکسان تلقی کرد.

این متخصص جهان اسلام تصریح کرد: رابطه میان دو مفهوم "رفاه" در مقابل "جنگ" را می توان به صورت نسبی در نظر گرفت. بر اساس نظر و دیدگاه برخی اندیشمندان اگر سالانه فقط 40 میلیارد دلار صرف برنامه های فقرزدایی شود، در عرض 10 سال همه جمعیت کره زمین از بسیاری از خدمات اجتماعی بهره مند خواهند شد؛ این خدمات می توانند شامل آموزش و پرورش، مراقبتهای بهداشتی، تغذیه، آب آشامیدنی و بهداشت باشند.

وی افزود: کشورهایی چون آلمان، ژاپن و سوئیس که هزینه های زیادی صرف امنیت انسانی شهروندان خود کرده اند، نشان داده اند که در تلاش برای بالا بردن استانداردهای زندگی شهروندان خود موفق تر عمل کرده اند.

تأکید بر صلح مانع بروز فجایع انسانی است

وی افزود: جامعه بین المللی باید بر صلح و حل عاقلانه مناقشات تأکید کند تا از بروز بحرانهای انسانی به مانند آنچه در افریقا اتفاق افتاد جلوگیری کند. بحرانهایی چون گسترش و شیوع ویروس ایدز، جابجایی جمعیتها و مردم از محل سکونتشان، بحران پناهندگان در کشورهای در حال توسعه و بحران کنونی محاصره غزه از جمله بحرانهای انسانی به شمار می روند که جهان کنونی با آن دست و پنجه نرم می کند.

وی تصریح کرد: رسانه ها باید با بررسی سهم هزینه ها و بودجه مربوط به موضوعات و مسائل امنیت انسانی آگاهی بخشی لازم به عموم را داشته باشند.

محمود منشی پوری استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو است. حوزه های تخصصی او مطالعات خاورمیانه و شمال افریقا، حقوق بشر، هویت و جهانی شدن در جوامع اسلامی است.

تاریخ مطلب:

افزودن دیدگاه جدید