میزگرد مجازی مجمع جهانی صلح اسلامی با نخبگان به مناسبت روز جهانی صلح

صلح از قديمي ترين آرمان های بشري است و برقراري صلح در جهان ارتباط مستقيمي با حقوق بشر دارد. تحولات اخیر در عرصۀ روابط بین الملل به خوبی نشان می دهد که در چند دهۀ اخیر، «صلح» بیش از هر مسئله دیگری در معرض خطر، تهدید و نقض قرار دارد. این تحولات از اقدام نظامی یکجانبه، فعالیت های تروریستی، تهاجم به بهانۀ دفاع از حقوق بشر، هژمون طلبی برخی گروه ها و قدرت ها در اقصی نقاط جهان گرفته تا فقر، گرسنگی و عدم توزیع عادلانۀ امکانات میان افراد ساکن در نقاط مختلف و فقدان حاکمیت عدالت بر روابط بین المللی، تمامی جوامع اعم از توسعه یافته و در حال توسعه را در گوشه و کنار گیتی با بحران مواجه ساخته است.
جامعه جهانی در شرایطی نیمه اول قرن بیست و یکم را پشت سر می¬گذارد که با چالش¬های جدی در زمینه دستیابی به صلح، عدالت و امنیت انسانی رو به روست.
با عنایت به اینکه 30 شهریور ماه هر سال (21سپتامبر )، از سوی سازمان ملل بعنوان روز جهانی صلح نامگذاری شده و امسال شعار این روز "توسعه پایدار، زیربنای صلح جهانی " تعیین شده است؛ مجمع جهانی صلح اسلامی به عنوان یک نهاد غیردولتی فعال در این عرصه که با صدور بیانیه و ارتباط با سازمان های مردم نهاد و نخبگان فعال در حوزه صلح و نامه به سازمان های مسئول همچون دبیرکل سازمان ملل متحد در مناسبت های مختلف، برگزاری همایش و نشست های علمی و همچنین مصاحبه با اندیشمندان داخلی و خارجی، همواره در ترویج صلح عادلانه فعال بوده است؛ به این مناسبت و به منظور بهره مندی از این فرصت پیش آمده، میزگرد مجازی با 4 تن از نخبگان مرتبط با مجمع جهانی صلح اسلامی از جمله: دکتر چاندرا مظفر، ظفر بنگاش، ایلگار ابراهیم اغلو الله وردیف و دکتر هانس اوکو انجام داده است. متن این میزگرد مجازی به قرار زیر است:
مجمع جهانی صلح اسلامی : با توجه به شعار امسال مجمع عمومی سازمان ملل در راستای روز جهانی صلح (21 سپتامبر 2016) که " توسعه پایدار، زیربنای صلح جهانی "نامگذاری شده، به نظر شما برای تحقق این حق چه راهکارهایی وجود دارد؟
چاندرا مظفر : پایداری ایده ای است که در سراسر سند "اهداف توسعه پایدار 2030 سازمان ملل" به چشم می خورد. به هر حال پایداری چه در آب، انرژی، مصرف و یا توسعه تنها زمانی ممکن است که ما بتوانیم به جنگ میان کشورها و یا درون کشورها پایان دهیم. هدف اولیه ما بایستی پایان دادن به جنگ باشد، به همه جنگ ها. امیدواریم که دبیر کل بعدی سازمان ملل یک جلسه اضطراری از مجمع عمومی سازمان ملل با یک ماده واحده در دستور جلسه تشکلیل دهد. تصویب قطعنامه ای که جنگ های میان دولتها و درون کشورها را ممنوع  می کند. بایستی جنگ جرم انگاری شود. هیچکس نبایستی برای حل منازعه ای وارد جنگ شود. اگر بتوانیم جنگ را ممنوع کنیم، راحت تر می توانیم توسعه پایدار را برای ایجاد صلح دنبال کنیم.
ظفر بنگاش: اکثر مردم جهان بخاطر نابرابری ها و بی عدالتی¬های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی گرفتار آشوب هستند. ریشه اصلی این بی عدالتی ها استثمار و بهره برداری های بی رویه از منابع جهانی برای سودجویی اقلیت اندکی است که در راس قرار دارند. این بهره برداری ها از طریق آلودگی باعث صدمه به محیط زیست می شود، در نتیجه زیست بومی که خداوند برای منافع همه بشریت خلق کرده باعث مصیبت های فراوانی گردیده است. سیل، خشکسالی و قحطی نتایج مستقیم این سیاست هاست. قربانیان این سیاست ها مردم عادی هستند که اکثر مردم جهان را تشکیل می دهند.
چنانکه خداوند در قرآن فرموده است (43:13 و آیات دیگر) انسانها به جای استثمار، بایستی به فکر استفاده صحیح از این منابع باشند که به نفع همه بشریت است. توسعه پایدار نیازمند استفاده از منابع طبیعی به شیوه مسئولانه است .تشعشات دی اکسید کربن کارخانجات، صدمات جدی به لایه ازن وارد کرده است. ایالات متحده، چین و هند در این زمینه مقصرین اصلی هستند. سیاست¬های غیرمسئولانه آنها همه مردم در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است. تخلیه مواد شیمیایی کارخانجات در رودخانه ها و دریاچه ها باعث مسموم شدن ماهی ها و زندگی آبزیان شده است. انسانهایی که چنین فرآورده هایی را استفاده می کنند تحت تأثیر جیوه و سایر مسمومیت ها سلامتی شان به مخاطره می افتد.
تخریب جنگل ها بخاطر قطع بی رویه درختان باعث سیل و رانش زمین شده است. تمامی این مشکلات بخاطر حرص و طمع و بهره برداری بی رویه برای منافع اندکی ایجاد شده است. اکثریت مردم هزینه این مشکلات را می پردازند. چنین رویه هایی منجر به قطبی شدن و نابرابری در جهان شده و صلح جهانی را به مخاطره انداخته است. توسعه پایدار نیازمند پایان دادن به چنین استثماری است. بایستی نقض کنندگان قوانین و نه قربانیان هزینه های چنین رفتار غیر مسئولانه ای را بپردازند. در اینصورت می توان به صلح در جهان امیدوار بود.
ایلگار ابراهیم اغلو الله وردیف: شعار مجمع عمومی سازمان ملل تنها زمانی اجرایی خواهد شد که قدرتهای جهان، یعنی در واقع کسانی که سیاست سازمان ملل را تعیین می کنند، به مفهوم عدالت وفادار باشند. ایجاد صلح حداقل به دو عنصر نیاز دارد: رویکرد سازنده، و تلاش سازنده. متأسفانه، ما در واقعیت آثار معکوس این رویکرد را می بیینم. امروزه ما شاهدیم که کشورهای عمده دنیا به شعار "الحق لمن غلب" یا "حق با قوی" است چسبیده اند. شکی نیست که کشورهایی که ارزشهای دمکراتیک را در کلام اشاعه می دهند؛ در عمل در پشت همه ی تنش¬ های موجود در جهان قرار دارند. تمامی جهان اسلام در شعله های جنگ می سوزد. سرزمینهای جهان از مغرب تا آسیای میانه که در آن میلیونها مسلمان زندگی می کنند تبدیل به صحنه های درگیری های منافع ژئوپلیتیکی شده اند. قدرتهای سلطه گر و صهیونیستی ده سال است که جنگ اعلام نشده ای را آغاز کرده اند و از طریق مزدوران تکفیری خود اهداف خود را دنبال می کنند. تعداد قربانیان به میلیون ها نفر می رسد؛ تعداد پناهندگان دهها میلیون است. در واقع، جنگ جهانی سوم بر علیه تمامی مسلمانان آغاز شده است. این جنگ بی قاعده است؛ کنوانسیون ها رعایت نمی شوند؛ حتی اسارت وجود ندارد. هیچ جای امنی برای سالخوردگان، زنان و کودکان وجود ندارد.
در این زمینه حائز اهمیت است که کشورهایی که وابسته به قدرتهای سلطه گر نیستند برای ایجاد نظم نوین جهانی و یک هندسه جدید تلاش کنند. مطمئناً ما توقع حاکمیت عدالت مطلق در جهان قبل از ظهور مطهرترین انسان یعنی امام دوازدهم (عج) را نداریم. بنابر این ما تلاش می کینم به این روز مبارک نزدیک شوم. حائز اهیمت است که مکانیزم های بین المللی ای ایجاد کنیم تا در مقابل قدرتهای سلطه گر بازدارنده باشد و با تجاوزگری آنها مقابله کنند. اگر قرار باشد به شفافیت بیشتر یا شفافیت واقعی برسیم بایستی با تبعیض و استانداردهای دوگانه مبارزه کنیم. ضروری است هندسه جدیدی از روابط بین الملل بدون القاب "بزرگ" و "کوچک" ایجاد کنیم.
دکتر هانس اوکو:  دست یابی به توسعه پایدار مثل درست کردن سوپ فوری نیست که آب را ریخته و آن را هم بزنیم. اگر توسعه یک دغدغه و صلح یک چشم انداز باشد، عملکرد توسعه باید از کمک و مساعدت به فقرا فراتر رود؛ این توسعه بایستی بر مبنای عدالت و کرامت انسانی باشد؛ اگر کسانی قربانی شده اند، بایستی خسارت وارده جبران گردد و نباید بیش از این آنها را به عنوان موضوع در نظر گرفت بلکه در راستای دستیابی به عدالت، بایستی در کنشگری سهیم شوند.
بنابراین کمیسیون های آشتی و حقیقت منطقه ای بایستی در مناطق مختلف ایجاد شود تا مجمعی باشند برای گوش دادن به شکایات و دسترسی به آشتی در انتهای این مسیر. برای رسیدن به صلح مسیری طولانی در پیش است، اما بایستی به سمت آن حرکت کرد.
مجمع جهانی صلح اسلامی: به نظر شما با توجه به تحولات اخیر در منطقه و جهان از جمله داعش، حمله عربستان سعودی به یمن و جنایات رژیم صهیونیستی در غزه،  برای ایجاد جهانی مملو از صلح و امنیت در سطح بین المللی چه الزاماتی وجود دارد؟
چاندرا مظفر: ما تنها زمانی می توانیم دنیایی پر از صلح و امنیت بسازیم که در میان نخبگان تمایل به ایجاد سلطه جهانی و منطقه ای بطور موثر کنترل شود. این اشتیاق به ایجاد سلطه است که دلیل اصلی جنگ و درگیری هاست. ملتها در سراسر جهان بایستی نسبت به این مساله آگاه شوند. بعلاوه، آنها بایستی به شیوه های خشونت پرهیز با سطله مبارزه کنند تا جهانی عادلانه و مسالمت آمیز ایجاد کنند.
ظفر بنگاش: در وهله اول صلح نیازمند قواعد بنیادینی است که همه از آن پیروی کنند. در دنیای امروز، قواعدی وجود دارد؛ منشور سازمان ملل، بیانیه جهانی حقوق بشر، کنوانسیون ژنو وغیره. اما قدرتمندان و ثروتمندان بایستی دست از کشتار بردارند. در حالیکه مکانیزم هایی برای محاکمه مرتکبین وجود دارد (دیوان کیفری بین المللی، دیوان بین المللی دادگستری)، اما متاسفانه دنیا با حاکمیت قانون اداره نمی شود. کشورهای قدرتمند و متحدین آنها بخاطر منافعشان در برابر محاکمه و سرزنش مصون هستند.
رژیم های صهیونیستی و سعودی بایستی به اتهام جنایت جنگی و تجاوز به مردم فلسطین و یمن محاکمه شوند. اما این اتفاق نمی افتد، چرا که آنها متحد امریکا هستند و از آنها حمایت می کند. اگر امریکا با کشوری مخالف باشد که رهبرانشان دست به چنین سیاست هایی بزنند آنها را به دیوان کیفری بین المللی می کشند. تعهد به حاکمیت قانون توسط همه تنها راه دستیابی به صلح و امنیت در جهان می باشد.
ایلگار ابراهیم اغلو الله وردیف: ایجاد امنیت کامل در سراسر دنیا هنوز واقعی به نظر نمی رسد. تا زمانی که منافع شخص و تضاد منافع وجود دارد، همه طرف ها سعی می کنند که مسائل را به نفع خودشان حل کنند که مطمئنا باعث تنش های جدید می شود. کشورهای جهان بایستی قدم های موثری در راستای ایجاد ساختارهای امنیتی فراملی، که تحت نفوذ منافع قدرتهای بزرگ نیست ایجاد کنند. متاسفانه شاهدیم که در پشت جنایات رژیم صهیونیستی، سازمانهای تروریستی از قبیل داعش، القاعده و همچنین تجاوز سعودی به بحرین و یمن در چارچوب همان قدرت ها و ساختارها یعنی غرب و ناتو قرار دارد. به همین ترتیب، هر چه کشورها سعی کنند بر علیه تمایلات سلطه طلبانه مبارزه و بعضی رویکردها به قوانین بین الملل را نادیده بگیرند، تلاش برای ایجاد دنیای عادلانه با موفقیت بیشتری روبرو خواهد شد.
دکتر هانس اوکو : در اینجا لازم است که به کتاب مقدس اشاره شود: بگذارید سخن آری شما (در عمل) آری، آری و سخن نه شما (در عمل) نه، نه باشد، هر چیزی غیر از آن از سمت شیطان است (متی: 5؛ 37).
قدرت هایی نظیر ایالات متحده امریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و غیره چیزی را می گویند و در عمل کاملا کار دیگری انجام می دهند. شاید آنها در برابر داعش، عربستان سعودی و اسرائیل اعتراض کنند، اما عملشان با سخن شان یکی نیست. آری آنها در عمل از آری در سخن پیروی نمی کند. این مساله بویژه در مورد حمایت نظامی و انجام معاملات اقتصادی با عربستان سعودی و دولت غاصب اسرائیل صادق است. این رویکرد غیر اخلاقی است. دوره اشغال تقریبا به 50 سال می رسد و شهرک سازی همچنان بدون هیچ ممانعتی در کرانه غربی ادامه دارد.
با توجه به اهداف و اقدامات مجمع جهانی صلح اسلامی در زمینه برقراری صلح عادلانه در جهان، پیشنهاد شما برای ترویج گفتمان صلح عادلانه در جهان چیست؟
چاندرا مظفر: مجمع جهانی صلح اسلامی به اشاعه آگاهی نسبت به اهمیت صلح عادلانه کمک می کند. در حال حاضر دغدغه اصلی این مجمع، جهان اسلام است. اما بایستی به فراتر از جهان اسلام نگاه کند و تمامی بشریت را در گفتمان های خود درباره مسائل جنگ و صلح در بر بگیرد. به هر حال، حضرت رسول اکرم (ص) برای کل بشریت مبعوث شدند.
ظفر بنگاش: مجمع جهانی صلح اسلامی بایستی با سازمان ها و سمن های (NGOs) هم فکر در سراسر جهان هماهنگ کند تا همه، فارغ از قدرت و ثروتشان، به حاکمیت قانون تن بدهند. نهادهایی برای صلح و امنیت جهانی وجود دارند؛ اما آنچه فاقد آن هستیم مکانیزم اجرایی برای کوتاه کردن یا متوقف کردن نقض قوانین توسط ناقضین و در صورت اصرار بر نقض قوانین، تنبیه آنان می باشد.
ایلگار ابراهیم اغلو الله وردیف: مجمع جهانی صلح اسلامی فعالیتهای بسیار مهمی داشته است. مباحث، مجامع و ابتکارات همه سرمایه های مهمی برای ایجاد وضعیت جدید بین المللی می باشند. بنده تصور می کنم که این مجمع می تواند میان ساختارهای متفاوت ادیان و ایدئولوژی ها هماهنگی و رابطه ایجاد کند. توانایی برقراری ارتباط میان مراکز گوناگون پژوهشی و برگزاری مباحث باعث توسعه جهانی شدن گردید و این مساله می تواند به نهادینه سازی صلح عادلانه در جهان کمک کند.
دکتر هانس اوکو: مجمع جهانی صلح اسلامی بایستی به مجمعی تبدیل شود که در آن پیروان ادیان مختلف و با اعتقادات متفاوت نه در مقابل یکدیگر بلکه با یکدیگر در مورد چالش های مشترک گفتگو کنند و از این طریق استراتژی هایی تدوین کنند تا بتوانند برای دستیابی به صلح عادلانه همکاری کنند که فراتر از حرف، شعار و بیانیه می باشد. مجمع جهانی صلح اسلامی بایستی از طریق گفتگو، پروژه های عینی و برنامه های سازنده ای را اجرا کند تا نشان دهد که مذهب و دین دیگر ابزاری برای درگیری نیستند بلکه ضروری است که ابزاری برای صلح باشد.

تاریخ مطلب:

افزودن دیدگاه جدید