مناسبت ها

خلع سلاح جهانی و صلح عادلانه

تلاش برای پیدا کردن علل جنگ، پیشگیری از آن در صورت وقوع ،مهار ویا چگونگی  اختتام آن و همچنین برقراری شرایط صلح و امنیت در طول تاریخ انسان را به تامل بسیاری وا داشته است.
بشر همواره در آرزوی صلح بوده است و مهم ترین آرزوی بشر امنیت و صلح عادلانه است. تاریخ روابط بین ‏الملل نشان دهنده این موضوع است که جنگ‏ها همواره بسیار گسترده و صلح یک پدیده استثنایی بوده است که باید به آن بسیار جدی پرداخت.
خلع سلاح به مفهوم تحدید، کنترل و کاهش ابزار جنگ است، خواه این ابزار نیروی انسانی باشد یا نیروی مادی .این مفهوم از لحاظ لغوی، انهدام کامل تسلیحات را در بر می‏گیرد. خلع سلاح یعنی نابودی جنگ به روش ساده و مستقیم یا حذف آن از طریق ابزاری که با استفاده از آن جنگیدن میسر می‏شود. خلع سلاح به نوبه خود کمک بزرگی برای تضمین صلح و نظم بین المللی می باشد.
همواره در نظام جهانی این پرسش وجود دارد که تضمین دولت‏ها برای خلع سلاح چیست؟ آیا سازمان‏های بین‏ المللی، منشور سازمان ملل متحد، حقوق بین‏ الملل تضمینی برای دولت‏ها در صادقانه عمل کردن برای خلع سلاح می‏باشد یا خبر؟ در ادبیات روابط بین ‏الملل رهیافت‏های مختلف به تبیین خلع سلاح و کنترل تسلیحات پرداخته ‏شده است که هر کدام با مؤلفه ‏ها و شاخص ‏ها ی خود آن را ارزیابی نموده‏ اند.
مجمع جهانی صلح اسلامی به عنوان یک سازمان غیر دولتی طرح‏ ها و برنامه ‏های متعددی برای استقرار صلح ماندگار انجام داده است. یکی از مهم‏ترین مباحث جدی این سازمان تأکید بر گفتمان صلح عادلانه می‏باشد.
از آنجایی که این سازمان از طریق گفتمان صلح عادلانه به تبیین مباحثی همچون حقوق بشر،صلح جهانی ، ضد جنگ، تروریسم ، فرهنگ صلح و … می پردازد ،پس می‏توان خلع سلاح جهانی را در قالب این گفتمان تئوریزه کرد.
از آنجاکه امروزه انتقاداتی جدی به صلح مسلح کنونی وجود دارد، صلح عادلانه با توجه به مؤلفه ‏ها و شاخص‏های خود می‏توانند جایگاه و بستری مناسب برای تبیین خلع سلاح جهانی باشد.
سوال جدی که برای بسیاری از صلح طلبان در نظام جهانی وجود دارد این می باشد که صلح مسلح که مبتنی بر تجهیز برخی قدرتها به سلاحهای کشتارجمعی، آیا می تواند تضمینی برای امنیت و عدالت در نظام جهانی خلق نماید؟ آیا صلحی که بر اساس ترس و وحشت در بین دولت‏ها ایجاد شود می‏تواند صلح واقعی و عادلانه باشد؟

با توجه به شرایط کنونی که جهان با آسیب‏ های بسیاری روبرو می‏ باشد که متاثر از توزیع ناعادلانه منابع در محیط بین‏ المللی است؛ برای ساختن جهانی عاری از جنگ می‏توان از اهداف مشترکی که میان خلع سلاح و صلح عادلانه وجود دارد استفاده نمود. خلع سلاح جهانی در صورتیکه متمرکز بر نابود سازی سلاح‏های کشتار جمعی قدرت‏ها و پیشگیری از جنگ و یا صلح مسلح باشد، می‏تواند زمینه‏ای را برای صلح عادلانه فراهم سازد. در این صورت خلع سلاح می‏تواند با صلح عادلانه دارای یک هدف مشترک باشند. با توجه به این مطلب که صلح عادلانه مبتنی بر ارزشهای انسانی، عدالت، معرفت،کرامت انسانی است و بر ارزشهای الهی، فطری و همچنین توسعه ظرفیت های تعامل ادیان توحیدی و فرهنگ‏ها تأکید می‏کند، می تواند شاخص‏هائی برای تبیین و تحقق خلع سلاح در نظام جهانی ارائه نماید.

نویسنده:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *