در شرایطی که محدودیت‌ها و تبعیض‌های علمی به یکی از چالش‌های همکاری‌های بین‌المللی دانشگاهی تبدیل شده است، پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با هدف بررسی ابعاد و پیامد‌های این پدیده و تقویت همکاری‌های علمی برای مقابله با آن، به همت مجمع جهانی صلح اسلامی و با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی و جمعی از نهاد‌های علمی و فرهنگی برگزار شد. در این کنفرانس، علیرضا فیروزفر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، داود عامری، دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی و رئیس کنفرانس، جواد محمدی، رئیس انجمن ژنتیک کشور و رئیس‌دفتر هیئت‌امنای دانشگاه آزاد اسلامی، محمدرضا مجیدی، دبیرکل مجمع مجالس آسیایی و حسن ابوالقاسمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج) حضور داشتند. همچنین پیام دکتر علی‌اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور در این رویداد قرائت شد که در ادامه مشروح آن را از نظر می‌گذرانید.
فیروزفر: دانشگاه آزاد پیشگام تحقق عدالت علمی در کشور است
علیرضا فیروزفر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و واحد تهران مرکزی، در این کنفرانس با بیان این که آپارتاید از یک واژه آفریقایی گرفته شده گفت: «در گذشته استعمارگران با اعمال محدودیت‌های نژادی به دنبال سلطه بیشتر بودند، اما امروز با گسترش هوش مصنوعی و ارتباطات جهانی، دیگر آپارتاید به آن شکل معنا و مفهومی ندارد. استعماری که یک زمان آپارتاید نژادی را داشت، امروز قطعاً پایه‌ریزی آن برای گسترش استعمار و استعمار نوین جهانی بر پایه آپارتاید علمی خواهد بود.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و واحد تهران مرکزی با اشاره به مصادیق تبعیض علمی علیه پژوهشگران و دانشمندان ایرانی بیان کرد: «دانشجویان و استادان ما در فرایند انتشار مقالات علمی و ارسال آثار پژوهشی با مشکلاتی از جمله رد شدن مقالات در برخی پایگاه‌های علمی مواجه هستند. البته این موارد به‌تنهایی مطرح نیست؛ ترور دانشمندان و هدف قرار دادن مراکز علمی و آموزشی نیز در همین چهارچوب قابل بررسی است.»
فیروزفر با اشاره به دست‌کاری سوابق علمی شهید دکتر طهرانچی پیش از شهادت وی گفت: «به‌خاطر دارم حدود دو تا سه ماه پیش از شهادت ایشان، آثار و سوابق علمی وی را مرور می‌کردیم که متوجه شدیم در انتشارات و مقالات علمی ایشان دست برده‌اند؛ به‌گونه‌ای که با جست‌وجوی سوابق علمی این دانشمند، امکان دسترسی به بخشی از آثار و اطلاعات علمی وی وجود نداشت. این موضوع نشان می‌دهد که دامنه تبعیض علمی تا چه اندازه می‌تواند گسترده باشد.»
دانشگاه آزاد از مسیر پیشرفت علمی بازنمانده است
فیروزفر با اشاره به استمرار فعالیت دبیرخانه کنفرانس از سال گذشته تاکنون اظهار کرد: «از زمان برگزاری نخستین کنفرانس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دبیرخانه این رویداد به فعالیت خود ادامه داده و تاکنون بیش از ۱۴۰ مقاله داخلی و خارجی به دبیرخانه کنفرانس ارسال شده است. این روند همچنان ادامه خواهد داشت.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و واحد تهران مرکزی گفت: «آپارتاید علمی و پایه‌ریزی آن که استعمار نوین بر عهده دارد، نتوانسته دانشگاه آزاد را از پیشرفت دور نگه دارد.» وی دانشگاه آزاد اسلامی را یکی از مصادیق تحقق عدالت علمی در کشور دانست و گفت: «این دانشگاه با گسترش شبکه خود در سراسر کشور و فراهم‌کردن امکانات و زیرساخت‌های علمی، شرایطی ایجاد کرده است که امکان پیشرفت علمی برای همه فراهم باشد.»
مرزشکنی نخبگان؛ کلید اقتدار علمی ایران
فیروزفر در ادامه با اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به نخبگان و فعالان علمی کشور، بخش‌هایی از این پیام را برای حاضران قرائت و تشریح کرد و گفت: «این پیام به‌صورت دقیق به موضوعاتی اشاره دارد که با اهداف این کنفرانس ارتباط مستقیم دارد.»
وی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر مرزشکنی نخبگان به‌عنوان کلید قوی‌تر شدن ایران اظهار کرد: «در این پیام، پیشرفت کشور نیازمند یک جهش علمی عمیق و شتابان در چهارچوب راهبرد «العلم السلطان» عنوان شده است. این تأکید نشان می‌دهد که علم و اقتدار علمی باید به‌عنوان یک راهبرد اساسی در مسیر پیشرفت کشور موردتوجه قرار گیرد.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و واحد تهران مرکزی همچنین با اشاره به بخش‌هایی از پیام رهبر معظم انقلاب درباره حضرت فاطمه زهرا(س) بیان کرد: «در این پیام، به مناسبت ایام شهادت حضرت صدیقه طاهره(س)، از شخصیت ایشان به‌عنوان الگویی در عبادت و بندگی خدا، همراهی با پیامبر اعظم(ص)، دفاع از ولایت امیرالمؤمنین(ع)، معرفت‌آموزی، موقع‌شناسی، ایستادگی در راه حق، صبر، فداکاری، ایثار، خدمت بی‌منت و تربیت فرزندان یاد شده است.»
وی با تأکید بر نقش مردم در اعتلای کشور افزود: «در فرازی از این پیام به مردم و تلاش‌های آنان برای اعتلای پرچم مقدس وطن اشاره شده است. مردم کشور ما در طول یک سال گذشته، نخبگی و زبدگی خود را در مسیر پیشرفت و سربلندی ایران نشان داده‌اند.»
فیروزفر با اشاره به اهمیت امید و انگیزه در میان نخبگان تصریح کرد: «رهبر انقلاب انگیزه و امید نخبگان برای تحول در کشور را شعله‌ای فروزان توصیف کرده‌اند که طی سال‌ها و دهه‌های گذشته همواره موردتوجه بوده است. این پیام‌ها نشان‌دهنده توجه به مسائل جامعه و ظرفیت‌های مردم و نخبگان کشور است.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و واحد تهران مرکزی با تأکید بر ضرورت پیوند دانش و نیاز‌های جامعه خاطرنشان کرد: «نخبه ایرانی نشان داده است که می‌تواند دانش و استعداد خود را به ابزاری برای حل مسائل واقعی مردم و کشور تبدیل کند. امروز کشور به نخبگانی نیاز دارد که نیاز‌های جامعه را به‌درستی بشناسند و با ارائه راهکار و حل مسائل، در خدمت مردم باشند.»
عامری: راه توسعه بشر در آینده، توجه به عدالت علمی است
داود عامری، دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی و رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی نیز در این کنفرانس با ارائه گزارشی از روند برگزاری دوره‌های گذشته، برنامه‌های علمی و تخصصی پیش‌بینی‌شده و اقدامات بین‌المللی این رویداد را تشریح کرد.
رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با اشاره به دستاورد‌های دوره‌های گذشته بیان کرد: «در پنج دوره قبلی، ده‌ها نفر از نخبگان، اندیشمندان و دانشمندان داخلی و خارجی در این رویداد حضور داشته‌اند. تلاش کرده‌ایم ادبیات مفهومی این حوزه را قوام ببخشیم، زمینه اشتراک‌گذاری این گفتمان با ملت‌های دیگر را فراهم کنیم و مبانی نظری آن را توسعه دهیم؛ همچنین مقالات و کتاب‌های متعددی در داخل و خارج از کشور منتشر شده است.»
دریافت 140 مقاله از داخل کشور و ۳۸ مقاله از سوی نخبگان خارجی
وی با تشریح برنامه‌های روز برگزاری کنفرانس با اشاره به میزان مشارکت پژوهشگران در این رویداد اظهار کرد: «تاکنون ۱۴۰ مقاله از داخل کشور و ۳۸ مقاله از سوی نخبگان خارجی دریافت کرده‌ایم و مسیر دریافت مقالات همچنان باز است.» رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با تأکید بر اینکه برنامه‌های این رویداد به نشست اصلی محدود نمی‌شود، افزود: «پنج نشست تخصصی دیگر نیز در دانشگاه‌های مختلف کشور برگزار خواهد شد. یکی از این نشست‌ها با همکاری دانشکده مطالعات جهان در دانشگاه تهران، نشست دیگر در دانشگاه شهید بهشتی و نشست دیگری در دانشگاه بقیه‌الله الاعظم(عج) برگزار می‌شود.»
برگزاری نشست بین‌المللی با مشارکت نخبگان جهان
عامری با اشاره به برنامه‌های بین‌المللی کنفرانس گفت: «دوم آذرماه، نشست بین‌المللی دیگری در بستر فضای مجازی با مشارکت نزدیک به ۳۰ نفر از نخبگان، اندیشمندان و دانشمندان جهان که تاکنون پیام فرستاده‌اند، در قالب برنامه‌ای دو روزه برگزار خواهد شد و اطلاع‌رسانی آن از طریق پلتفرم‌های مختلف انجام می‌شود.»
وی افزود: «هم‌زمان، پنج دانشگاه در منطقه نشست مشترکی برگزار خواهند کرد تا ابعاد بین‌المللی کنفرانس توسعه پیدا کند.» دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی در پایان با دعوت از استادان، دانشجویان، سفرا و مهمانان خارجی برای همراهی با ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی تأکید کرد: «یکی از راه‌های نجات و توسعه بشر در آینده، توجه به عدالت علمی است و آپارتاید علمی و فناوری یکی از گرفتاری‌های بزرگ نظام آینده خواهد بود.»
مجیدی: رصدخانه‌های منطقه‌ای و جهانی عدالت علمی تشکیل شوند
محمدرضا مجیدی، دبیرکل مجمع مجالس آسیایی نیز در پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با اشاره به نمونه‌هایی از محدودیت‌های پیش روی پژوهشگران در دسترسی به نرم‌افزار‌های تخصصی، تجهیزات آزمایشگاهی، فرصت‌های مطالعاتی و همکاری‌های علمی اظهار کرد: «گاهی یک پژوهشگر نه به دلیل ضعف علمی، بلکه به دلیل محل تولد خود از جریان جهانی دانش کنار گذاشته می‌شود. این همان تصویری است که از آپارتاید علمی ارائه می‌شود؛ مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و تبعیض‌ها که دسترسی به دانش، فناوری و همکاری‌های علمی را بر اساس جغرافیا، سیاست یا قدرت اقتصادی توزیع می‌کند، نه بر مبنای شایستگی و نیاز بشر.»
رئیس پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه با تشریح راهکار‌های مقابله با آپارتاید علمی بیان کرد: «نخستین سازوکار، تدوین چهارچوب‌های حقوقی و هنجاری است. باید زبان مشترکی در این زمینه ایجاد شود و کشور‌های همسو برای تدوین اعلامیه جهانی دسترسی عادلانه به علم، از طریق ارائه قطعنامه و چهارچوبی در مجمع‌عمومی سازمان ملل متحد و یونسکو تلاش کنند.»
مجیدی، تشکیل سازوکار‌های نظارتی و پایشی را دومین راهکار مقابله با این پدیده دانست و تصریح کرد: «آنچه اندازه‌گیری نشود، نادیده گرفته می‌شود؛ بنابراین باید رصدخانه‌های منطقه‌ای و جهانی عدالت علمی تشکیل شوند تا موارد محدودیت و تبعیض علمی را مستند و گزارش کنند. این گزارش‌ها می‌توانند به گزارشگران ویژه سازمان‌ها و نهاد‌های بین‌المللی ارائه شوند و در سطح افکار عمومی نیز انتشار یابند.» وی با تأکید بر ضرورت توسعه همکاری‌ها و ظرفیت‌سازی به‌عنوان سومین سازوکار گفت: «نباید صرفاً رویکردی سلبی و مبتنی بر شکایت داشته باشیم؛ چراکه در حال حاضر عمدتاً شکایت می‌کنیم، درحالی‌که باید ظرفیت‌های جدیدی ایجاد کنیم. همکاری‌های جنوب ـ جنوب و همکاری‌های درون‌منطقه‌ای می‌توانند پاسخ سازنده‌ای به این وضعیت باشند.»
دبیرکل مجمع مجالس آسیایی، ایجاد پلتفرم‌های مشترک دسترسی آزاد به مقالات، پایگاه‌های داده منطقه‌ای، شبکه آزمایشگاه‌های مشترک، بورس‌ها و برنامه‌های تبادل پژوهشگر، پارک‌های فناوری مشترک و صندوق‌های مشترک پژوهش و نوآوری را از جمله اقدامات پیشنهادی در این زمینه برشمرد و افزود: «چرا باید کشور‌های اروپایی به پژوهشگران بورس بدهند؟ کشور‌های آسیایی نیز می‌توانند چنین فرصت‌هایی را فراهم کنند.»
مجیدی، سازوکار‌های اقتصادی و مالی را چهارمین راهکار مقابله با آپارتاید علمی معرفی کرد و گفت: «پذیرش و حمایت از یک پژوهشگر جوان به منابع نیاز دارد. باید کانال‌های پرداخت مطمئن برای فعالیت‌های علمی و آموزشی ایجاد شود تا پژوهشگران برای ثبت‌نام در یک کنفرانس یا خرید یک نرم‌افزار آموزشی مجبور نباشند ماه‌ها منتظر بمانند.»
دانش نباید سلاح یا کالای لوکس باشد
مجیدی با اشاره به نقش تبادل دانش در شکوفایی تمدن‌ها خاطرنشان کرد: «تاریخ علم نشان می‌دهد تمدن‌ها هرگاه دانش را مبادله کردند، همان‌گونه که در پیام جناب آقای ولایتی نیز آمده بود، شکوفا شدند و هرگاه آن را در انحصار خود قرار دادند، عقب ماندند یا دیگران را عقب نگه داشتند. دانشمندان بزرگی که امروزه میراث مشترک بشر هستند، در شبکه‌ای از تبادل میان تمدن‌ها رشد کردند. نسل نوین جهانی که خواهان شکل‌گیری آن هستیم، نسلی است که در آن علم نه سلاح باشد و نه کالای لوکس، بلکه حق همه انسان‌ها باشد.»
رئیس پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت نظام تأکید کرد: «پارلمان‌ها و مجالس ملی کشور‌ها با پشتوانه مردم و ابزار قانون می‌توانند در ساختن پل‌های این نظم جدید نقش‌آفرینی کنند.»
محمدی: پیشرفت دانشمندان ایرانی در حوزه فناوری با وجود تحریم‌ها
جواد محمدی، رئیس انجمن ژنتیک کشور و رئیس‌دفتر هیئت‌امنای دانشگاه آزاد اسلامی در پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی اظهار کرد: «آپارتاید علمی مسئله‌ای است که ما با آن مواجه هستیم و شواهد نشان می‌دهد کشور‌های دیگری مانند سوریه و عراق نیز از این وضعیت رنج می‌برند. در تعامل نزدیک با پژوهشگران و مسئولان این کشور‌ها شاهد بوده‌ایم که با وجود وعده‌هایی مانند ارائه امکانات و بورسیه، در عمل محدودیت‌های دیگری پیش روی آنان قرار می‌گیرد.»
وی با اشاره به روند تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران افزود: «کشورمان از ابتدای انقلاب اسلامی با تحریم مواجه بوده و این محدودیت‌ها به‌تدریج افزایش یافته است؛ بااین‌حال، دانشمندان ایرانی در حوزه فناوری‌های پیشرفته از جمله زیست‌فناوری، ویرایش ژن، سل‌تراپی و فناوری‌های حوزه انرژی هسته‌ای به قله‌های علمی دست یافته‌اند.»
رئیس انجمن ژنتیک کشور با اشاره به دستاورد‌های ایران در حوزه ویرایش ژن گفت: «برای نمونه، در حوزه محصولات گیاهی می‌توان محصولاتی تولید کرد که از طریق ویرایش ژنی، قابلیت تولید ویتامین مشخصی را داشته باشند یا در برابر آفت‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم شوند. دانشمندان کشورمان نیز در این زمینه به فناوری تولید چنین محصولاتی دست یافته‌اند.»
وی ادامه داد: «در حوزه نانوفناوری و فناوری‌های ژنتیکی مرتبط با سلامت انسان نیز دستاورد‌های قابل‌توجهی حاصل شده و حتی فرایند‌های درمانی مبتنی بر این فناوری‌ها در کشور در حال پیشرفت است. این دستاورد‌ها به همت جوانان ایرانی و با اتکا به آموزه‌های دینی و تلاش و غیرت آنان محقق شده است.»
محمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حملات نظامی به ایران و هدف قرارگرفتن مراکز علمی و دانشگاهی گفت: «در جریان حملات به کشورمان، رهبر شهید و فرماندهان کشور به شهادت رسیدند؛ افرادی که در حال انجام مسئولیت‌های خود و بررسی مسائل مرتبط با مذاکرات بودند. همچنین مراکز علمی و دانشگاهی از جمله انستیتو پاستور، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی اصفهان و مرکز پلاسمای کشور هدف حمله قرار گرفتند.»
وی با انتقاد از مواضع برخی کشور‌های اروپایی در قبال این حملات بیان کرد: «در شرایطی که ایران مورد تجاوز قرار گرفته، دانش‌آموزان و دانشمندان آن به شهادت رسیده‌اند و مراکز علمی کشور هدف حمله قرار گرفته‌اند، برخی کشور‌های اروپایی به‌جای محکوم‌کردن متجاوز، ایران را محکوم می‌کنند؛ کشوری که در برابر تجاوز صورت‌گرفته از خود دفاع کرده است.»
رئیس‌دفتر هیئت‌امنای دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به شهادت دانش‌آموزان در میناب افزود: «۱۶۵ دانش‌آموز بی‌گناه در این حملات به شهادت رسیدند و دانشمندان کشور نیز هدف قرار گرفتند؛ بااین‌وجود، شاهد هستیم که برخی کشور‌ها مواضعی اتخاذ می‌کنند که در نهایت به محکومیت ایران منجر می‌شود.»
ابوالقاسمی: دانشگاه آزاد ظرفیت حمایت از نمایه‌سازی مجلات علمی را دارد
حسن ابوالقاسمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج)، طی سخنانی با گرامیداشت یاد شهدای علمی و اشاره به پیش‌بینی‌های امام شهید درباره تحولات عرصه علم‌وفناوری اظهار کرد: «امروز با گذشت زمان، اهمیت و دقت بسیاری از هشدار‌ها و پیش‌بینی‌های ایشان درباره این حوزه بیشتر مشخص شده است.»
ابوالقاسمی با تأکید بر اینکه آپارتاید نباید صرفاً به تبعیض نژادی محدود شود، تصریح کرد: «امروز این پدیده در ابعاد اقتصادی، علمی و سیاسی نیز مشاهده می‌شود. ترور دانشمندان، تحریم‌ها، حذف پژوهشگران و محدودیت در دسترسی به استاندارد‌های بین‌المللی از مصادیق آپارتاید علمی است.»
وی با اشاره به ترور دانشمندان ایرانی بیان کرد: «شهید طهرانچی هیچ جرمی مرتکب نشده بود و صرفاً به دلیل دانشی که در اختیار داشت، هدف قرار گرفت. این موضوع نشان می‌دهد مسئله فقط یک درگیری نظامی نیست، بلکه دانشمندان نیز به‌صورت مستقیم هدف قرار می‌گیرند.»
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج) با اشاره به محدودیت‌های بین‌المللی در مسیر فعالیت پژوهشگران افزود: «ممانعت از شرکت در آزمون‌های بین‌المللی، جلوگیری از اعزام دانشجو، محدودیت در دریافت ویزای تحصیلی، لغو فرصت‌های مطالعاتی و دشوار کردن حضور در سمینار‌ها و کنگره‌های علمی از جمله این محدودیت‌هاست.» ابوالقاسمی ادامه داد: «در مرحله بعد، این محدودیت‌ها به انتشار مقالات علمی می‌رسد؛ به‌گونه‌ای که گاهی مقاله‌ای صرفاً به دلیل ارسال از ایران پذیرفته نمی‌شود، درحالی‌که ایراد علمی مشخصی به آن وارد نیست. برخی مجلات که باید مستقل باشند و توسط دانشمندان اداره شوند، تحت‌تأثیر جریان‌های سیاسی قرار می‌گیرند و مانع انتشار دستاورد‌های پژوهشگران می‌شوند.»
وی تحریم‌های اقتصادی را نیز از عوامل محدودکننده فعالیت‌های علمی و پزشکی دانست و گفت: «این تحریم‌ها می‌توانند دسترسی کشور به منابع علمی، دارو و تجهیزات پزشکی را با مشکل مواجه کنند. گاهی باوجوداینکه اعلام می‌شود دارو تحریم نیست، در عمل تأمین برخی دارو‌های حیاتی بیماران با محدودیت روبه‌رو می‌شود و این مسئله حتی می‌تواند پیامد‌های مرگبار داشته باشد.»
انتشار بیش از ۴۰ مقاله درباره جنگ و جنایت‌های صورت‌گرفته
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج) با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه گفت: «تاکنون بیش از ۴۰ مقاله درباره جنگ ۱۲روزه و جنگ بعدی، جنایت‌های رخ‌داده، آسیب‌های واردشده به کودکان و ترور دانشمندان منتشر کرده‌ایم که برخی در مجلات داخلی و برخی نیز در صورت فراهم بودن امکان در نشریات خارجی به چاپ رسیده‌اند.»
ابوالقاسمی با بیان اینکه صرف بیان محدودیت‌ها و مظلومیت‌ها برای تغییر شرایط کافی نیست، تصریح کرد: «اگر می‌خواهیم شرایط موجود را تغییر دهیم، باید برای اقدامات عملی برنامه‌ریزی کنیم. ایرانیان بسیاری در خارج از کشور حضور دارند و مسلمانان کشور‌های منطقه و همچنین انسان‌های آزاده‌ای در اروپا زندگی می‌کنند که با سیاست‌های محدودکننده علمی موافق نیستند. می‌توان با برقراری ارتباط و شبکه‌سازی گسترده از ظرفیت این افراد استفاده کرد.»
وی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به مؤسسات انتشاراتی کشور‌های خاص گفت: «ضرورتی ندارد تمام مؤسسات و ناشران علمی ما به مجموعه‌هایی در کشور‌های مشخص وابسته باشند. باتوجه‌به ظرفیت همکاری میان ایران، روسیه، چین و کشور‌های دیگر و پیمان‌هایی مانند بریکس، می‌توان زمینه ایجاد یک مرکز بزرگ نشر علمی یا انتشارات بین‌المللی مشترک را فراهم کرد.»
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج) خاطرنشان کرد: «می‌توان مجلات علمی ایران، کشور‌های اسلامی و کشور‌های مستقل را در قالب یک مؤسسه مشترک گرد هم آورد تا امکان انتشار دستاورد‌های پژوهشگران بدون وابستگی به مجموعه‌های محدودکننده فراهم شود. راه‌اندازی چنین مجموعه‌ای به سرمایه‌گذاری نیاز دارد و امیدواریم در کشور برای پیگیری این پیشنهاد حمایت لازم صورت گیرد.»
ظرفیت دانشگاه آزاد برای حمایت از نمایه‌سازی مجلات علمی
وی با اشاره به دشواری نمایه‌سازی مجلات ایرانی در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی افزود: «برای نمونه، مجله «Iranian Journal of Blood and Cancer» در انجمن تحت مسئولیت ما منتشر می‌شود که پیش‌ازاین امکان نمایه‌سازی آن در اسکوپوس با سهولت بیشتری وجود داشت، اما اکنون این فرایند با سخت‌گیری‌های بیشتری همراه شده است. البته این مسیر کاملاً بسته نیست و می‌توان با تلاش و پیگیری بیشتر برای نمایه‌سازی مجلات اقدام کرد.»
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله الاعظم(عج) راهکار دیگر را ایجاد پایگاه‌های استنادی و انتشارات علمی در کشور‌های مخالف سلطه غرب دانست و گفت: «نمایه‌سازی مجلات در چنین پایگاه‌هایی می‌تواند به افزایش دیده‌شدن مقالات و دستاورد‌های پژوهشگران کمک کند. در همین زمینه دکتر رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی اعلام کرد این دانشگاه ظرفیت‌هایی برای چنین اقدامی دارد و می‌توان با استفاده از این ظرفیت‌ها، زمینه نمایه‌سازی مجلات را در پایگاه‌های علمی فراهم کرد.»
ابوالقاسمی با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیت‌های علمی و دانشگاهی برای مقابله با آپارتاید علمی گفت: «باید این اقدامات را با سرعت ادامه دهیم تا موضوع مقابله با آپارتاید علمی در دانشگاه‌ها نهادینه شود. در حال حاضر، پیش‌نشست‌های این کنگره تقریباً در همه دانشگاه‌ها برگزار شده و قرار است کنگره مقابله با آپارتاید علمی در روز‌های ۲۳ و ۲۴ اردیبهشت در برج میلاد تهران برگزار شود.»
