در آستانه انتخابات رژیم صهیونیستی، رقابت احزاب از صندوقهای رأی فراتر رفته و به ارائه نسخههایی برای آینده فلسطین کشیده شده است؛ رئیس حزب «اسرائیل خانه ما» با ارائه طرحی جنجالی برای انحلال تشکیلات خودگردان و لغو توافق اسلو بر جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین تأکید کرد.
با نزدیک شدن به انتخابات رژیم صهیونیستی، رقابت احزاب برای جلب آرای بیشتر وارد مرحلهای حساس و جنجالی شده است؛ رقابتی که در آن، آینده فلسطینیان و سرنوشت سرزمینهای اشغالی بار دیگر به موضوعی برای مانورهای سیاسی تبدیل شده است.
در تازهترین نمونه، روزنامه صهیونیستی «اسرائیل هیوم» گزارش داد که آویگدور لیبرمن، رئیس حزب «اسرائیل خانه ما» و وزیر اسبق جنگ، طرحی جنجالی برای آینده کرانه باختری و نوار غزه ارائه کرده است که بر انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین، لغو توافقهای اسلو، حفظ کنترل امنیتی اسرائیل بر سراسر کرانه باختری و جلوگیری از تشکیل کشور مستقل فلسطین تأکید دارد.
لیبرمن در طرحی با عنوان «هدف نهایی دولت اسرائیل در کرانه باختری و غزه»، پیشنهاد کرده است که این دو منطقه بهعنوان دو واحد جداگانه در نظر گرفته شوند و اداره آنها به طرفی خارجی واگذار شود که به گفته وی، از مقبولیت نزد کشورهای عربی و جامعه بینالمللی برخوردار باشد.
بر اساس این طرح، ارتش اسرائیل ابتدا باید حماس و شاخههای نظامی و غیرنظامی آن را در نوار غزه از بین ببرد و پس از آن، اداره این منطقه به طرفی خارجی سپرده شود؛ پیشنهادی که جزئیات مربوط به هویت طرف ادارهکننده و سازکار انتقال مسئولیت در آن مشخص نشده است.
رئیس حزب «اسرائیل خانه ما» همچنین درباره کرانه باختری، بر حفظ شهرکهای صهیونیستنشین و خودداری از تخلیه آنها، استمرار مسیرهای ارتباطی شهرکها با سرزمینهای تحت حاکمیت رژیم صهیونیستی پیش از جنگ ۱۹۶۷ و حفظ مسئولیت امنیتی این رژیم در سراسر کرانه باختری تأکید کرده است.
کنفدراسیون اسرائیل – اردن و جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین
لیبرمن در بخش دیگری از این طرح پیشنهاد ایجاد سازکاری با عنوان «کنفدراسیون اسرائیل ـ اردن» را برای مناطق «الف» و «ب» کرانه باختری مطرح کرده است که بر اساس آن، اردن از طریق نیروی پلیس مسئولیت برقراری نظم عمومی و مدیریت امور روزمره فلسطینیان را بر عهده بگیرد؛ در حالی که کنترل امنیتی کرانه باختری همچنان در اختیار رژیم صهیونیستی باقی بماند.
لیبرمن جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین با به رسمیت شناخته شدن بینالمللی را از اهداف صریح طرح خود اعلام کرد و مدعی شده که تغییر احتمالی در رهبری تشکیلات خودگردان میتواند خلأ سیاسی ایجاد کند و زمینه را برای قدرتگیری حماس و جهاد اسلامی فراهم سازد.
این پیشنهاد در ادامه مواضع پیشین لیبرمن درباره آینده کرانه باختری مطرح شده است. وی حدود دو هفته پیش نیز خواستار دستیابی به تفاهم با اردن برای اداره مناطق «الف» و «ب» شده و بر حفظ کنترل کامل رژیم صهیونیستی بر منطقه «ج» تأکید کرده بود. این مواضع با انتقاد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، و بتصلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی این رژیم که به دنبال توسعه اشغالگری در کرانه باختری هستند، مواجه شد.
نتانیاهو از لیبرمن خواست اظهارات خود را پس بگیرد چرا که که پیشنهاد وی به معنای استقرار ارتش اردن در کرانه باختری است. اسموتریچ نیز او را به حمایت از انتقال مسئولیت امنیتی به اردن متهم کرد.
این طرح در شرایطی مطرح شده است که ایتامار بنگویر، از چهرههای افراطی رژیم صهیونیستی نیز پیشتر در مراسم افتتاحیه حزب خود، طرح کوچ اجباری یک میلیون فلسطینی را بهعنوان بخشی از مواضع سیاسی خود در کابینه آینده مطرح کرده بود.
توافق اسلو؛ از چارچوب خودگردانی تا مناقشه بر سر آینده
توافقهای اسلو که در دهه ۱۹۹۰ میان اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین منعقد شد، چارچوبی برای خودگردانی محدود فلسطینیان و پیشبرد مذاکرات درباره مسائل نهایی مناقشه ایجاد کرد. تقسیمبندی کرانه باختری به مناطق «الف»، «ب» و «ج» نیز در چارچوب توافقهای مرتبط با این روند شکل گرفت.
در این تقسیمبندی، منطقه «الف» عمدتاً تحت اداره مدنی و مسئولیت امنیتی تشکیلات خودگردان فلسطین قرار گرفت؛ منطقه «ب» دارای اداره مدنی فلسطینی و ترتیبات امنیتی مشترک با نقش تعیینکننده اسرائیل شد؛ و منطقه «ج»، شامل حدود ۶۰ درصد از کرانه باختری، تحت کنترل اسرائیل باقی ماند.
طرح لیبرمن با تأکید بر حفظ کنترل امنیتی اسرائیل و جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین، عملاً چشمانداز دستیابی به راهحل سیاسی مبتنی بر تشکیل کشور مستقل فلسطینی را با چالش بیشتری مواجه میکند.
طرح جدید لیبرمن نشان میدهد که او ایده پیشین خود را در قالب برنامهای گستردهتر برای کرانه باختری و غزه دنبال میکند؛ با این تفاوت که در نسخه جدید، بر باقی ماندن مسئولیت امنیتی در دست اسرائیل تأکید بیشتری شده و نقش اردن به برقراری نظم عمومی و مدیریت امور روزمره محدودتر ترسیم شده است.
پیمان اسلو با نام رسمی بیانیه اعلام اصول اولویتهای موقت دولت خودگردان، نخستین موافقتنامه بین رژیم اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) بود که در سال ۱۹۹۳ به امضای دو طرف رسید. پیمان اسلو تلاشی برای تعیین یک چارچوب مشخص بود که به حلوفصل کامل منازعه اسرائیل و فلسطین بینجامد.
مذاکراتی که منجر به امضای این پیمان شد بهطور مخفیانه در اسلو، پایتخت نروژ انجام شده و در ۲۰ اوت ۱۹۹۳ به پایان رسید و این پیمان بهطور رسمی در ۱۳ سپتامبر همان سال در واشنگتن با حضور یاسر عرفات، اسحاق رابین و بیل کلینتون به امضا رسید.
صهیونیستها در ۱۲ دور مذاکره مخفی در مدت دو سال با سازمان آزادیبخش فلسطین چند بار شروط و خواستههای خود را تغییر دادند و سرانجام در سال ۱۹۹۳ توافقی که بین دو طرف امضا شد منجر به آن شد که سازمان آزادیبخش فلسطین، رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسد.
این مذاکرات به همین توافق کلی ختم شد و مقرر شد توافق بر سر جزئیات برای اجرای طرح سازش دو دولتی به مذاکرات بعدی موکول شود؛ مذاکراتی که هیچگاه به نتیجه نرسید و سرانجام در سال ۲۰۱۴ برای همیشه متوقف شد چرا که رژیم صهیونیستی در این سال اعلام کرد به هیچ وجه به تشکیل کشور مستقل فلسطین اعتقادی نداشته و حاضر نیست بر سر آن مذاکره کند.