در نشست خبری روز جهانی صلح محسنزاده عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی گفت: امروز که روز جهانی صلح است و شعار آن «صلح برای همه؛ سرمایهگذاری برای همه و همهجا» عنوان شده است، باید بررسی کنیم که این موضوع تا چه اندازه در جهان محقق شده و اساساً صلح واقعی چیست و چه کسانی در مسیر تحقق آن گام برمیدارند. نکات مهمی در این زمینه وجود دارد که بهویژه با توجه به جنگ ترکیبی که امروز با آن مواجه هستیم، باید مورد توجه قرار گیرد. تهاجمی که علیه کشور ما صورت گرفته، صرفاً یک تهاجم نظامی نیست، بلکه در کنار جنگ نظامی، جنگ حقوقی، جنگ روانی و جنگ رسانهای نیز جریان دارد. جنگ رسانهای یکی از ارکان مهم این نبرد است و نمیتوان نقش آن را نادیده گرفت.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: دشمن تلاش میکند از اهرم رسانه استفاده کند تا شکستی را که به او تحمیل شده، بهعنوان پیروزی جلوه دهد. در چنین شرایطی، این رسانهها و فعالان حوزه اطلاعرسانی هستند که باید برای افکار عمومی تبیین کنند چه کسی در سمت درست تاریخ ایستاده و چه کسی بهناحق مدعی دموکراسی است، در حالی که به بدیهیترین اصول دموکراسی و صلح پایبند نیست.
وی بیان کرد: امروز میبینیم سازمان ملل متحد که به تعبیر خود برای ملتها تأسیس شده است، در ساختار خود برای اجرای عدالت با ناکارآمدیهای آشکاری مواجه است. حتی دبیرکل سازمان ملل متحد در مواردی درباره این واقعیت سخن گفته است که در شرایط کنونی، مناسبات بینالمللی بیش از آنکه تابع حاکمیت قانون باشد، تحت تأثیر قانون قدرت قرار گرفته است. چند سال پیش، وقتی ما چنین ادعاهایی را مطرح میکردیم، برخی آن را ناشی از نگاههای انقلابی میدانستند، اما امروز حتی برخی متحدان غرب نیز درباره این وضعیت سخن میگویند.
محسنزاده گفت: نمونه دیگری از این رویکرد را میتوان در رفتار آمریکا با کشورهای مختلف مشاهده کرد. حتی برخی مقامات کشورهای غربی نیز نسبت به سیاستهای ایالات متحده انتقاد کردهاند. در همین زمینه، نخستوزیر کانادا اعلام کرد که اگر تا دیروز ارتباط با ایالات متحده برای کشورش یک نقطه قوت محسوب میشد، امروز این رابطه به یک نقطه ضعف تبدیل شده است؛ چراکه سیاستهای آمریکا حتی تمامیت و استقلال کشورها را تحت تأثیر قرار میدهد. همچنین در جریان جنگ اخیر، نخستوزیر اسپانیا نیز صراحتاً نسبت به سیاستهای آمریکا و پیامدهای آن هشدار داد و تأکید کرد که کشورش نباید بار دیگر فریب وعدههایی را بخورد که میتواند آن را به سمت جنگ سوق دهد.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: ما امروز یک مسئولیت جهانی در قبال این وضعیت داریم و نباید اجازه دهیم اصل بیکیفرمانی جنایتکاران به یک رویه در نظام بینالملل تبدیل شود. رسانهها باید این رسالت مهم را تبیین کنند که هر فرد یا دولتی که مرتکب جنایت میشود، باید در برابر پیامدهای اقدامات خود پاسخگو باشد و جنایاتی که علیه ملتها صورت میگیرد، نباید بدون مجازات و پیگیری باقی بماند.
وی بیان کرد: در غزه، شمار بسیار زیادی از زنان و کودکان در جریان حملات نظامی جان خود را از دست دادهاند و بخش قابل توجهی از قربانیان را کودکان تشکیل میدهند. در کنوانسیونهای بینالمللی تصریح شده است که مدارس، مساجد، معابد، کلیساها، کنیسهها، بیمارستانها و همچنین غیرنظامیان، از جمله کودکان، زنان، سالمندان و افراد ناتوان، نباید هدف حملات قرار گیرند. با وجود این، شاهد حملات گسترده علیه مردم مظلوم غزه و فلسطین بودهایم؛ در حالی که واکنش نهادهای بینالمللی و حقوق بشری در برابر این حوادث با انتظارات افکار عمومی جهان فاصله داشته است.
به نام صلح، جنگ به راه انداخته میشود
محسنزاده گفت: این پرسش مطرح است که نهادهای بینالمللی و حقوق بشری در برابر این جنایات چه اقدامی انجام دادهاند و چرا واکنش مؤثری در برابر آن صورت نگرفته است. اگر صدایی در حمایت از مردم مظلوم فلسطین بلند شده، عمدتاً از سوی ملتهای آزاده و برخی دولتهایی بوده است که مواضع مستقلتری اتخاذ کردهاند. در مقابل، بخش قابل توجهی از کشورهای اروپایی واکنش متناسبی نشان ندادهاند.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: امروز شاهد آن هستیم که به نام صلح، جنگ به راه انداخته میشود و به نام صلح، جنایت صورت میگیرد. صلحی که با زور و تجاوز تحمیل شود، قطعاً صلحی عادلانه و پایدار نخواهد بود. صلح بدون عدالت، صلح بدون رعایت حقوق ملتها و صلحی که صرفاً منافع حاکمان و قدرتمندان را تأمین کند، نمیتواند پایدار باشد. صلح باید بر پایه کرامت انسانی، عدالت و رعایت حقوق ملتها بنا شود.
وی بیان کرد: امروز اندیشمندان جهان و ملتهای آزاده باید در برابر این روندها متحد شوند. در جریان جنگ تحمیلی اخیر و همچنین جنگ ۱۲روزه، جمهوری اسلامی ایران در حال مذاکره بود. در جریان جنگ ۱۲روزه نیز پیامهایی برای مذاکره ارسال شده بود و قرار بود در عمان مذاکراتی برگزار شود، اما پیش از آنکه روند مذاکرات به نتیجه برسد، حمله نظامی صورت گرفت و سرداران و دانشمندان هستهای کشورمان هدف قرار گرفتند.
محسنزاده گفت: در جریان مذاکرات ژنو نیز، بنا بر اظهارات مقامات مذاکرهکننده، گفتوگوهای جدی و سازندهای انجام شده بود و طرف ایرانی در این مذاکرات مواضع خود را بهصورت روشن مطرح کرده بود. با وجود این، در حالی که روند گفتوگوها ادامه داشت، حمله نظامی صورت گرفت. چنین اقداماتی نشان میدهد که میان ادعای مذاکره و صلح از یک سو و رفتار عملی برخی دولتها از سوی دیگر، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: حمله به یک کشور مستقل، نقض آشکار اصول حقوق بینالملل و منشور ملل متحد است. بر اساس بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد، کشورها از توسل به زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دیگر کشورها منع شدهاند. با وجود این، شاهد حملات نظامی علیه ایران بودیم. در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که سازمان ملل متحد چه واکنشی نشان داد و چرا اقدام مؤثری برای جلوگیری از این تجاوز صورت نگرفت؟
وی بیان کرد: در حوزه هستهای نیز این پرسش مطرح است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی چه واکنشی نسبت به حمله به تأسیسات هستهای ایران داشت. هنگامی که تأسیسات هستهای کشور هدف حمله قرار گرفتند، انتظار میرفت نهادهای مسئول بینالمللی نسبت به این اقدام واکنش نشان دهند و آن را محکوم کنند؛ اما واکنشها با آنچه از چنین نهادهایی انتظار میرود، فاصله داشت. این وضعیت بار دیگر بحث درباره کارآمدی ساختارهای بینالمللی و ضرورت اصلاح آنها را مطرح میکند.
محسنزاده گفت: امروز مفهوم «اول آمریکا» نیز در عرصه بینالمللی مطرح است. اگر کشوری ادعا میکند که در زمینه دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون پیشرو است، باید این اصول را در سیاست خارجی خود نیز رعایت کند. سالهاست که کشورهای مختلف به بهانه حقوق بشر مورد انتقاد و تحریم قرار میگیرند، اما در عین حال روابط نزدیکی با کشورهایی برقرار میشود که خود با انتقادهای جدی در زمینه حقوق بشر مواجه هستند. این تناقض، پرسشهای جدی درباره معیارهای دوگانه در نظام بینالملل ایجاد کرده است.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران طی دهههای گذشته انتخابات متعددی برگزار کرده است، در حالی که در برخی کشورهایی که خود را مدعی دموکراسی و حقوق بشر میدانند، ساختارهای سیاسی متفاوتی وجود دارد. بنابراین، نمیتوان دموکراسی و حقوق بشر را صرفاً بهعنوان ابزاری برای فشار سیاسی بر کشورهای دیگر مورد استفاده قرار داد و در روابط با برخی متحدان، همان معیارها را نادیده گرفت.
وی بیان کرد: در همین زمینه، گزارشهایی نیز درباره حملات صورتگرفته در ایران منتشر شده است. هیئتهای حقیقتیاب و برخی نهادهای بینالمللی درباره حملات به غیرنظامیان و مراکز غیرنظامی اظهارنظرهایی داشتهاند. از جمله، درباره حملات به یک مدرسه در مینا و یک مجموعه ورزشی در لامرد فارس، گزارشهایی منتشر شد که ابعاد این حملات و آثار آن بر مردم و بهویژه کودکان را مورد توجه قرار داد.
محسنزاده گفت: ما در جریان بررسیهای میدانی، میزبان تعدادی از حقوقدانان خارجی نیز بودیم و آنها از مناطق آسیبدیده بازدید کردند. این افراد با مردم و کودکان آسیبدیده گفتوگو کردند و آثار حملات را از نزدیک مشاهده کردند. تصاویر و شواهد موجود نشان میداد که در این حملات از تسلیحات و مهماتی استفاده شده که آثار مخربی بر غیرنظامیان داشته است. مشاهده وضعیت کودکان مجروح و شنیدن روایتهای آنان، ابعاد انسانی این حوادث را بیش از پیش آشکار میکند.
نباید بگذاریم دشمنان از اهرم صلح برای جنگ استفاده کنند
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: مسئله اصلی این است که اگر ادعای دفاع از حقوق بشر مطرح میشود، باید این اصول در همه شرایط و درباره همه ملتها بهصورت یکسان اجرا شود. نمیتوان حقوق بشر را در یک موقعیت مطالبه کرد و در موقعیتی دیگر، زمانی که نقض حقوق انسانها با منافع سیاسی یک قدرت بزرگ در تضاد نیست، در برابر آن سکوت کرد. چنین رویکردی اعتماد عمومی به نهادهای بینالمللی را تضعیف میکند.
وی بیان کرد: بهعنوان مجموعهای که عدالت و صلح را دنبال میکند، تأکید داریم که از فرصتی که امروز در اختیار ما قرار گرفته است، باید برای تبیین واقعیتها استفاده کنیم. ما یک رسالت جهانی داریم و باید به هر طریق ممکن صدای ملتهای مظلوم و در عین حال مقتدر را به گوش جهانیان برسانیم. نباید اجازه دهیم دشمنان از اهرم صلح برای جنگ استفاده کنند و به نام صلح، ملتهای مظلوم را به خاک و خون بکشند، بدون آنکه پاسخگویی و مسئولیتی در قبال اقدامات خود داشته باشند.
محسنزاده گفت: اگر این حقایق برای ملتها بهدرستی تبیین شود، افکار عمومی جهان آگاهتر خواهد شد. در جریان اعتراضات دانشگاهی نیز نمونههایی از این وضعیت را شاهد بودیم. در دانشگاه کلمبیا، برخوردهای سخت با معترضان و استادان، از جمله استفاده از نیروهای امنیتی و ابزارهای کنترل تجمعات، با انتقادهایی مواجه شد. این در حالی است که سالها کشورهای دیگر به دلیل وضعیت آزادیهای مدنی و دانشگاهی مورد انتقاد قرار گرفتهاند.
عضو شورای راهبری مجمع جهانی صلح اسلامی اظهار کرد: امروز تناقض میان ادعاهای برخی مدعیان دموکراسی و عملکرد آنها بیش از گذشته مورد توجه افکار عمومی جهان قرار گرفته است. درباره اقدامات رژیم صهیونیستی نیز انتقادهای گستردهای در سطح بینالمللی مطرح شده و حتی برخی رسانهها و روزنامهنگاران در داخل سرزمینهای اشغالی نیز نسبت به پیامدهای این سیاستها هشدار دادهاند. همچنین در دیوان کیفری بینالمللی، روندهای قضایی مرتبط با اتهامات مطرحشده علیه مقامات اسرائیلی در جریان است و در مقابل، آمریکا اقداماتی علیه برخی مقامها و نهادهای قضایی بینالمللی انجام داده است.
وی بیان کرد: اگر تا دیروز گفته میشد قضات و نهادهای قضایی باید مستقل باشند و بتوانند بدون فشار سیاسی تصمیم بگیرند، امروز اعمال فشار و تحریم علیه قضات و حتی نهادهای قضایی بینالمللی، پرسشهای جدی درباره استقلال نظام عدالت بینالمللی ایجاد کرده است. این مسائل باید برای افکار عمومی جهان تبیین شود تا مشخص شود ادعاهای مربوط به حاکمیت قانون تا چه اندازه در عمل رعایت میشود.
محسنزاده گفت: انتظار ما این است که رسانهها، اندیشمندان و فعالان فرهنگی و اجتماعی، این حقایق را برای جهانیان و همچنین مردم عزیز کشورمان بهصورت دقیق و مستند تبیین کنند. امروز بیش از هر زمان دیگری به جهاد تبیین نیاز داریم؛ جهادی مبتنی بر مستندات، آگاهیبخشی و دفاع از حقیقت، تا اجازه داده نشود مفاهیمی همچون صلح، حقوق بشر و دموکراسی به ابزارهایی برای توجیه جنگ، تجاوز و تضییع حقوق ملتها تبدیل شوند.
